Opieka naprzemienna nad dzieckiem

Opieka naprzemienna jest sposobem sprawowania opieki nad dzieckiem po orzeczonym rozwodzie rodziców lub separacji polegająca na podziale opieki nad dzieckiem pomiędzy oboje rodziców. Kiedy konkretnie ustanawia ją Sąd? – o tym w dzisiejszym wpisie.

Co oznacza opieka naprzemienna?

Żeby wyjaśnić Ci, na czym polega opieka naprzemienna, najpierw musisz zrozumieć pojęcie sprawowania pieczy nad dzieckiem.

Czym jest piecza i na czym polega, pisałam już we wpisie: Czym jest władza rodzicielska?, więc żeby nie powtarzać się, przypomnę jedynie, że rodzice, którzy mają władzę rodzicielską, zobowiązani są do troski o fizyczny i duchowy rozwój dziecka. Piecza nad dzieckiem polega zatem w szczególności na dbaniu i dostarczaniu dziecku środków niezbędnych do jego egzystencji, zapewnieniu mu ochrony przed zagrożeniami, przejawianiu troski o jego zdrowie i psychofizyczny rozwój, a także wychowywaniu go do momentu uzyskania przez niego pełnoletności tak, aby mogło samodzielnie podjąć pracę.

Z kolei opieka naprzemienna (zwana również pieczą naprzemienną, niekiedy opieką wspólną albo pieczą wspólną) to taki sposób opieki nad dzieckiem po rozwodzie lub separacji rodziców polegający na przyznaniu każdemu z rodziców przez Sąd prawa do pieczy nad dzieckiem w określonym czasie w ciągu roku.

Jak piecza naprzemienna może wyglądać w praktyce? Dziecko może np. przez dwa tygodnie mieszkać u matki, a przez dwa tygodnie u ojca albo miesiąc u matki, a miesiąc u ojca, czyli mieć de facto dwa domy. Najczęściej najmniejszą jednostką podziału opieki jest właśnie tydzień, a nie dni. W sprawach bieżących dotyczących dziecka decyzję powinien podejmować ten rodzic, który akurat sprawuje opiekę nad dzieckiem, ale w kwestiach dotyczących wyboru szkoły, uczestnictwem w zajęciach dodatkowych, leczenia i wyjazdu za granicę, rodzice powinni podejmować decyzję wspólnie. Przebywając u drugiego rodzica, dziecko powinno mieć zapewnioną możliwość kontaktu telefonicznego z drugim rodzicem.

Opieka naprzemienna powinna się cechować równością pomiędzy rodzicami w sprawowaniu pieczy nad dzieckiem. Dziecko powinno zatem spędzać porównywalne okresy czasu zarówno z ojcem jak i z matką, co daje im możliwość stałego kontaktu, a każdemu z rodziców aktywny udział w jego wychowaniu.

Kiedy możliwe jest ustanowienie opieki naprzemiennej?

Ustalenie opieki naprzemiennej jest możliwe:

  • w przypadku zgodnego wniosku rozwodzących się rodziców;
  • na podstawie zawartego pomiędzy nimi porozumienia (tzw. planu wychowawczego);
  • na skutek orzeczenia Sądu pomimo braku takiego porozumienia pomiędzy rodzicami, tj. gdy jeden z rodziców sprzeciwia się temu (to zdarza się niezwykle rzadko).

Musisz zapamiętać, że najczęściej Sąd ustanawia opiekę naprzemienną, gdy zawarliście pomiędzy sobą porozumienie będące często w praktyce wynikiem mediacji lub wzajemnych negocjacji. Takie wypracowane podczas pracy z mediatorem postanowienie powoduje, że Sąd jedynie zatwierdza to postanowienie i wydaje orzeczenie zgodne z Waszym wspólnym wnioskiem.

Opieka naprzemienna, gdy jedno z Was nie wyraża na to zgody

Jeżeli jednak nie porozumieliście się i jedno z Was nadal upiera się nad opieką naprzemienną, a drugie na to nie wyraża swojej zgody, to i owszem, Sąd może ją orzec, ale w praktyce zdarza się to bardzo rzadko. Po prostu nadal dominuje pogląd, że w przypadku braku porozumienia nad sprawowaniem opieki nad wspólnym dzieckiem pomiędzy małżonkami, Sąd bardziej skłania się do przyznania opieki nad dzieckiem tylko jednemu rodzicowi, przyjmując najczęściej, że drugi będzie miał ograniczone prawa rodzicielskie i jedynie zachowa prawo do kontaktów z dzieckiem. Ustanowienie opieki naprzemiennej nie jest po prostu preferowanym modelem opieki nad dzieckiem. Jeżeli Sąd orzekłby o ustanowieniu opieki naprzemiennej, to byłoby to poprzedzone badaniem psychologicznym samego dziecka oraz rodziców. Chodziłoby bowiem o uzyskanie przez Sąd pewności, że opieka naprzemienna byłaby odpowiednią formą opieki dla dziecka. Nie bez znaczenia byłaby również wola samego dziecka, które powinno być w miarę możliwości wysłuchane, czy możliwości rodziców do sprawowania opieki naprzemiennej, ich sytuacja materialna, odległość pomiędzy ich domami, wzajemna współpraca itp. Pamiętaj, że Sąd zawsze będzie brał pod uwagę dobro dziecka i okoliczności w konkretnej sprawie.

Jeżeli zależy Ci na ustanowieniu opieki naprzemiennej, najpierw spróbuj porozmawiać o tym z partnerem lub jeżeli jest to możliwe, wypracuj plan wychowawczy podczas spotkania z mediatorem. Pamiętaj, że również nim jestem, więc mogę Ci w tym pomóc. Jeżeli mediacja nie wchodzi w grę, możesz spróbować przekonać Sąd do opieki naprzemiennej.

Zajrzyj też do mojego wpisu: Opieka naprzemienna a alimenty, w którym wyjaśniam, czy opieka naprzemienna ma wpływ na płacenie alimentów.

Powiązane artykuły